ایمیل :   رمز عبور :        فراموشی رمز؟  


Share
تاملی در شعر جوان انقلاب
شعر جوان روزگار ما ادامه طبیعی شعر انقلاب است
«تأملی در شعر جوان انقلاب» به بهانة برگزاری دوازدهمین جشنواره شعر و داستان جوان سوره ؛ محمود حبیبی کسبی شعر جوان روزگار ما ادامه طبیعی شعر انقلاب است. شعری که امروزه در میانه های چهارمین دهه از سالهای تولدش، به چنان تمایز و تشخصی دست یافته که به نظر می رسد، در مطالعه ی شعر انقلاب، با سبکی تازه در تاریخ تطور ادب فارسی مواجه می شویم... شعر جوان روزگار ما ادامه طبیعی شعر انقلاب است. شعری که امروزه در میانه های چهارمین دهه از سالهای تولدش، به چنان تمایز و تشخصی دست یافته که به نظر می رسد، در مطالعه ی شعر انقلاب، با سبکی تازه در تاریخ تطور ادب فارسی مواجه می شویم. چرا که شعر این عصر را نمی توان از حیث زبان و صنایع و اندیشه و دیگر مشخصه های ادبی، وامدار تمام کمال گونه های پیشین شعر فارسی قلمداد کرد. لذا شعر متعهد روزگار ما با اتکا به قلب تپنده خود که شعر جوان است، سبک تازه ای در شعر فارسی پدید آورده. سبک شعر انقلاب اسلامی در ادامه سبک های خراسانی، عراقی، وقوع، اصفهانی، هندی، بازگشت و مشروطه قرار دارد و شاید بتوان در برخی مولفه ها شعر انقلاب را تحت تاثیر یکی از سبک های پیشین ادب فارسی دانست اما این جریان ادبی تکرار هیچ کدام از نحله های پیشین نیست. اما شعر جوان انقلاب که از جایگاه تاثیرگذاری در تاریخ ادبیات فارسی برخوردار است، از ضعفهایی نیز رنج می برد و چنانچه بزرگان و شخصیتها و موسسه های منشا اثر در شعر انقلاب، به زودی آستین همت را برای تعمیر این دیوار کج بالا نزنند، باید تا ثریا کج رفتن دیوار را به نظاره نشست. شاخص ترین این کاستی ها، در سه نکته و به صورت بسیار مجمل، چنین است: الف: شباهت بیش از حد آثار شاعران مختلف با یکدیگر. چناچه اگر مخاطبی نداند خیل آثار ارسال شده به یک جشنواره متعلق به جمع کثیری از شاعران جوان است، گمان می کند تمام اشعار سروده یک شاعر است. این شباهت هم در ساحت زبان و هم در ساحت محتوی و مضمون و هم در تکنیک قابل رصد است. جالب است که این شباهتها و تحت تاثیر هم بودنها، از کلیات و نکات بارز، به ریزترین مشخصات شعری نیز رسوخ کرده ایت، چنانچه در یک دهه اخیر هرچند سال، یک وزن عروضی درمیگیرد و شعرهای بسیاری در آن وزن خلق می شود. در سالهای ابتدایی دهه هفتاد بحر مضارع، در سالهای پایانی این دهه بحر مجتث و طی این سالها بحر خفیف دوری بسیار مد شده است. حقیر هرچه در کنگره های بیشتری داوری میکنم، بیشتر به این شباهت مخرب پی می برم، چنانکه گویی همه از روی دست هم نوشته اند. بنابر این، در میان آثار شاعران جوان این نسل، می توان و بلکه باید برای تشخص و تمایز ادبی ارزش بسیاری قایل شد. ب: فقدان اندیشه و یافت معنوی. شعر جوان عصر ما تنها در ساحت عاطفه خلاصه می شود، یا به قولی فقط به عالم محسوسات می پردازد. لذا شعر امروز در قیاس با شعر کهن فارسی که سرشار از حکمت و معرفت است، به شدت خالی بلکه تهی به نظر می رسد و جایگاه حکمت، اندیشه متعالی، مضامین اخلاقی و آموزنده و... در شعر امروز به شدت خالی ست. شاید این کمبود برآمده از تخصصی شدن همه کار و همه چیز در روزگار ما باشد. چرا که ما در عصری زندگی می کنیم که انسان ها شبیه یک روبوت تنها در انجام یک کار تخصص دارند و با دیگر مسائل عالم نه کاری دارند و نه از آن ها سر در می آورند. لذا اغلب شاعران عصر ما نیز تنها شاعرند و از معارف حکمی و فلسفی و مذهبی چیزی نمی دانند، همین طور از تاریخ و فقه و جامعه شناسی و باقی علوم چیزی نمی دانند. چنان که یک پزشک، یک مهندس، یک مورخ و تقریبا تمام انسانهای روزگار ما، تنها در حرفه ی خود متخصص اند و از جهان بیرون از آن حرفه چیز چندانی نمی دانند. بنابر این اگرچه این ضعف، یکی از جدی ترین کاستی های شعر روزگار ما ـ خاصه شعر جوان ـ است اما این ضعف برآمده از کوچک بودن جهان انسان امروز است و ضعفی نیست که تنها بر شعرا مترتب باشد. ج: سستی های نحوی و سهل انگاری های زبانی. این ضعفهای زبانی، اولاً متاثر از دایره واژگانی محدود بسیاری از شعرای جوان است و ثانیاً به سبب مغلوب بودن در برابر انواع رسانه های صوتی و تصویری و نوشتاری و تاثیر پذیرفتن از نحو سخیف رایج در این رسانه ها. بنابرین از سوی برخی از منتقدان کج فهم شعر معاصر، سستی زبان شعر یک امتیاز محسوب شده و نشانگر نوآوری و خلاقیت است، و فخامت و استحکام زبان شعر یک ضعف و نشانه تحجر و عقب افتادگی هنری!!! حال آنکه این زبان شعر شاعران هر دوره بوده است که زبان مردم معاصرش را پدید آورده، نه زبان عامه مردم، زبان شعر را... عرض بسیار است و مجال اندک، پس شرح این خون جگر بگذرایم تا گاهی دیگر...
   تاریخ ارسال :   1393/10/7 در ساعت : 11:46:2       تعداد مشاهده : 1089     منبع مقاله :  حوزه هنری   موضوع مقاله :  مقاله جدید

کسانی که این مقاله را می پسندند :







کلیه حقوق این سایت محفوظ است ، طراح و برنامه نویس : علیرضارضایی